zondag 14 juli 2019

Alles over Didactische LeeftijdsEquivalenten (DLE's)




'Alles' is natuurlijk te veel gezegd, maar wanneer u hieronder op de door mij verzamelde artikelen klikt,  zult u zien dat er op veel vragen een antwoord is te vinden ...


8   AVI of DLE?

14 DLE-LVS



dinsdag 12 maart 2019

Overstappen naar Boom LVS. Waarom doen wij dit?


Zelden werd in de nieuwsbrief van een school zo grondig uit de doeken gedaan waarom men overstapt naar het Boom LVS.   
Hieronder de hele tekst. 
Naam en adres van de school zijn bij mij bekend.

De afgelopen weken zijn onze kinderen weer onderworpen aan landelijke toetsen. Voor Technisch Lezen en Rekenen hanteren wij de Cito toets en voor Begrijpend Lezen en Spelling zijn wij overgestapt op de Boom toetsen. Vorig jaar hebben we de Begrijpend Leestoetsen ingevoerd en dit jaar zijn we overgestapt op de Boom Spellingtoets.

Waarom doen wij dit?
In de eerste plaats vanuit de jarenlange onvrede over de positie van het Cito instituut en de invloed van Cito op het curriculum van de scholen. Cito heeft jarenlang het alleenrecht gehad op het gebied van de landelijke toetsen. Ondanks kritiek op de toetsen van het leerlingvolgsysteem (LVS) waar u de mooie grafiekjes van kent, heeft Cito zich niet echt ingezet om inhoudelijke verbeteringen aan te brengen. Ondanks wetenschappelijk onderzoek, dat kinderen niet met een fout woordbeeld geconfronteerd moeten worden, bleef de spellingtoets in multiple choice vorm lange tijd gehandhaafd met de juiste spelvorm tussen drie foute spelvormen. Ook de plaatjes bij de toetsitems waren over het algemeen knullig en niet eenduidig te noemen; bij de toets begrijpend lezen zijn kinderen meer bezig met het zoeken naar de zinnen in ellenlange teksten en het omslaan van bladzijden dan met het leesbegrip.

Cito bracht wel regelmatig na een aantal jaren een vernieuwde versie op de markt, maar deze brachten meer verandering op het gebied van de statistische verwerking dan op het gebied van inhoud. Ondanks het feit dat het zeer moeilijk was om tegen de hegemonie van het machtige Cito instituut in te gaan, dat al lang geen overheidsinstituut meer is, waren er toch een aantal partijen die de uitdaging durfden aangaan. Op dit moment zijn er een aantal leerlingvolgsystemen op de markt die alle zijn goedgekeurd (Cotan gecertificeerd).

Binnen onze overkoepelende onderwijsorganisatie is ongeveer 5 jaar geleden een aantal scholen gaan onderzoeken waarin de Boom toetsen verschilden van de Cito toetsen en hebben op basis van hun bevindingen ervoor gekozen om voor een aantal vakken of alle vakken de Cito toets in te ruilen voor de Boom variant.

Kenmerken van het Boom LVS
  1. De Boom toets zit niet vast aan bepaalde toetsmomenten, maar is continu genormeerd.
  2. De Boom toets hoeft maar een keer per jaar afgenomen te worden, maar kan desgewenst vaker worden afgenomen, omdat de leeftijd van de leerling ‘meeloopt’ met de normering.
  3. Toetsen afnemen kost weinig tijd. De meeste toetsen zijn af te nemen binnen een lesuur.
  4. Het Boom leerlingvolgsysteem is een sterk instrument om de prestaties van onze leerlingen te volgen en zijn methode onafhankelijk (evenals het Cito).
  5. Boom toetsen sluiten aan bij alle eindtoetsen.
  6. De opmaak van de Boom toetsen is zeer kindvriendelijk.
  7. Op de grafiek die u te zien krijgt, ziet u de DLE (didactische leeftijdsequivalent) van uw kind. De didactische leeftijd is het aantal maanden dat uw kind onderwijs heeft gevolgd. Op basis van het aantal maanden wordt een didactische leeftijd bepaald. Op de grafiek ziet u hoe uw kind scoort voor het besproken vak ten opzichte van leerlingen met dezelfde didactische leeftijd.
Download hier de gratis whitepaper
voor aanvullende informatie
Meer informatie
Omdat het verschil tussen het werken met vaardigheidsscores zoals het Cito en met DLE’s zoals bij Boom nog wat uitgebreider te lezen, verwijs ik u naar de blog van toetsauteur Teije de Vos: testen-en-toetsen.blogspot.com.
In het kort leest u dat de toetsen transparanter, pedagogischer, duidelijker en flexibeler beoordeeld worden ten opzichte van de Cito toets.

Nog een reden …
Nog een bijkomende reden waarom scholen kiezen voor een ander toetssysteem is de ‘opgedreven normering’ van het Cito LOVS.
Er wordt in het land veel aan Cito training gedaan, ook met speciaal door Cito ontwikkelde trainingstoetsen. Ook staan Cito toetsen regelmatig op Marktplaats te koop. Hierdoor wordt de gemiddelde score opgedreven en wordt een II niveau al gauw een III niveau etc.

Overstappen niet zonder slag of stoot
Overstappen op een ander toetssysteem gaat niet zonder slag of stoot. Voor de leerkrachten is het ook even wennen. Het invoeren gaat op een andere wijze dan bij het Cito. Vooral in de bovenbouw is het schakelen even lastig. Toch hebben we de Spelling en Begrijpend Lezen voor alle groepen tegelijk ingevoerd en hebben er niet voor gekozen om deze in de bovenbouw af te bouwen.
Het Cito-pakket was weer vernieuwd en we hadden dan ook de nieuwe versie van Cito moeten aanschaffen. Daar hebben we niet voor gekozen.
Volgend schooljaar gaan wij ons oriënteren op Rekenen en Technisch Lezen. Rekenen is bewust nog niet gekozen omdat de toetsinhoud erg ver afstaat van de methode Wereld in Getallen. Dit zou bij een methode onafhankelijke toets niet erg moeten zijn, maar er is in de toets sprake van te veel stof die in een leerjaar WIG nog niet is aangeboden maar wel getoetst wordt*. Wij proberen zorgvuldig te werk te gaan bij deze verandering en houden u op de hoogte!

*) Opmerking van Teije de Vos: in de vernieuwde versie (2019) wordt aan dit probleem tegemoet gekomen.


Lees eventueel ook nog Een brief: 'Leve de SVT !!!'

vrijdag 1 februari 2019

Frustreer ze niet met toetsen ...


In de brochure over het Boom LVS vertellen gebruikers over hun ervaringen. 

Eén van hen is Tseard Kuperus van  Basisschool De Librije uit Gorredijk.




Klik hier voor de mening van andere gebruikers



woensdag 19 december 2018

Wat is er precies besloten over de kleutertoets?


In het regeerakkoord zijn afspraken gemaakt over het afnemen van toetsen in de groepen 1/2. Minister Slob heeft hierover op 6 juli 2018 een brief aan de Tweede Kamer gestuurd. Helaas is er bij sommige scholen verwarring over de vraag wat hierover nu precies is besloten. 
Om eventuele misverstanden op te helderen zetten we de belangrijkste zaken hieronder op een rij.



Scholen bepalen hoe zij de ontwikkeling van kleuters volgen
Als school moet u de ontwikkeling van de leerlingen systematisch volgen met behulp van een leerling- en onderwijsvolgsysteem (LVS). Veel scholen maken daarvoor, al vanaf groep 1/2 gebruik van de toetsen van CITO. Sinds 2013 is de verplichting om ook in groep 1/2 toetsen af te nemen geschrapt uit het inspectiekader. Scholen bepalen sindsdien zelf hoe zij de ontwikkeling van kleuters volgen, ofwel met observaties, ofwel met een toets die de taal- en rekenontwikkeling in kaart brengt.
Vanaf 2021 geen schoolse LVS-toetsen meer voor kleuters
In het regeerakkoord is afgesproken dat scholen binnen het leerlingvolgsysteem voor kleuters geen gebruik meer kunnen maken van schoolse LVS-toetsen. Er blijft wel ruimte voor het gebruik van observatie-instrumenten. Die instrumenten dienen bovendien inhoudelijke, diagnostische informatie op te leveren over de ontwikkeling van een kleuter. Dit zal waarschijnlijk vanaf januari 2021 gaan gelden.
Observatie-instrumenten, wel genormeerd, maar anders
Scholen hebben behoefte aan een objectief beeld van de ontwikkeling van een leerling. Dit stelt eisen aan de observatie-instrumenten, bijvoorbeeld dat ze zijn genormeerd. Voor de normering van observatie-instrumenten voor kleuters wordt gedacht aan bredere leeftijdsnormen. De normering zal in ieder geval anders moeten zijn dan die van de 'traditionele' LVS-toetsen, waarvoor de vaardigheidsniveaus I t/m V of A t/m E gangbaar zijn.
Alle LVS-toetsen (waaronder observatie-instrumenten die deel uitmaken van een LVS), moeten worden goedgekeurd door de Expertgroep Toetsen PO. Ook de observatie-instrumenten voor kleuters zullen door de expertgroep moeten worden goedgekeurd. De expertgroep gaat in gesprek met de aanbieders van LVS-toetsen om te komen tot beoordelingscriteria die een uitwerking zijn van het bovenstaande.

dinsdag 13 november 2018

Scholen willen eruit halen wat erin zit, maar wéten ze wat erin zit?


Heel veel scholen willen  
'eruit halen wat erin zit'.  

Wat eruit komt, weten scholen wel.

Maar weten scholen ook wat erin zit? 

Dat blijkt bij navraag soms tegen te vallen ... 



Bekijkt u maar eens het voorbeeld van Roderick uit de Handleiding en Verantwoording van de  Tussentest:
(klik op de afbeeldingen voor een vergroting)
Schrikken! 
Ja, de school had wel door dat er meer in zat, maar dat het verschil zó groot zou zijn?!? Nee, dat was toch wel even schrikken. Gelukkig was er nog de tijd om er wat aan te doen, de Tussentest werd namelijk afgenomen in het begin van groep 6. En omdat de school dit al een aantal jaren doet -gewoon door de leerkracht zelf-, hadden ze inmiddels het vertrouwen dat d.m.v. een goede aanpak in korte tijd resultaten te bereiken zijn die het vaardigheidsniveau weer in overeenstemming brengen met de gemeten aanleg/potentie.
Maar ... wat, als de school nu eens niet de aanleg/potentie had gemeten?
 Dat lijkt me niet moeilijk te raden ...
Lees alles over de mogelijkheden van de Tussentest hier.
Voorkomen
Wanneer het uw beleid is 'eruit te halen wat erin zit' en u gaat ook werkelijk meten 'wat erin zit', dan kunt u op eenvoudige wijze bijvoorbeeld onderstaande administratie realiseren (in dit geval het voorbeeld van RIO):


Kijkt u maar eens naar leerling 5 (E), op de roodomrande rij met pijl.
Hoewel dit een A-leerling is, met 3 x een A- en 2 x een B-niveau, is het toch zorgelijk: er komt niet uit wat er bij de Tussentest aan aanleg/potentie is gemeten. Zeker als we bedenken dat de score op de Tussentest tot de 10% beste behoorde (percentiel 93) en dat de B's bij Spellen en Hoofdrekenen lage B's waren (respectievelijk 64 en 72).
 
Dit is dus (ook!) een 'zorgleerling', maar zou die zonder de Tussentest in beeld zijn gekomen?
Leerling 5 (E) hoort op het VWO thuis. Gelet op zijn huidige vaardigheidsprofiel komt hij daar niet.
Alle reden om nu (in groep 6) te onderzoeken wat de oorzaak is en om er vervolgens wat aan te doen, als dat mogelijk blijkt. Er kan na onderzoek namelijk blijken dat deze leerling (om een verschillende redenen) al optimaal presteert, maar dat is dan goed om te weten. We hebben dan in elk geval de kans gehad om erger te voorkomen ...

zondag 4 februari 2018

Toetsen basisscholen te veel?



Kijkt u eens naar  
onderstaande constatering. 

De wettelijk verplichte landelijk genormeerde toetsen van Cito en Boom zijn uiteindelijk 'slechts' bedoeld om het niveau van rekenen en taal te bewaken: lopen we als school een beetje in de pas met de landelijke norm? Meer is het niet.

En wanneer we niet in de pas lopen, wat is dan de oorzaak? Minder (intellectuele) mogelijkheden bij de leerlingen? Gebrekkige instructie/didactiek? Te weinig aandacht/oefening? Of … , vult u maar in.

Bij twee van de hier genoemde mogelijkheden is er al iets aan te doen … We denken dan aan structurele verbeteringen op groeps-/schoolniveau en dus niet op het niveau van de individuele leerling.

Met die leerling gaan we aan de slag n.a.v. de veel vaker afgenomen methode-toetsen. Wanneer we voor eventuele corrigerende/remediërende acties* zouden moeten wachten op de landelijk verplichte toetsen, dan zijn we veel te laat, ook al nemen we die twee keer per jaar af. Bij de toetsen van Boom wordt zelfs uitgegaan van één afname per jaar ... Dat is voor de niveau-bewaking voldoende, maar voor de voortgangscontrole is dat absoluut te weinig.

Weet u zeker ...
dat u op school op de juiste manier omgaat met de toetsen? Het zou best eens kunnen zijn, dat u veel meer doet dan nodig is … 

Lees verder: Werkdruk verminderen? Pak je volgsysteem aan! 

*) De gegevens van eventuele analyses kunnen op individueel niveau nuttig zijn, maar het speuren naar trends van algemene aard zou de hoofdzaak moeten zijn. 

woensdag 24 januari 2018

Lovs-toetsen Cito en Boom beoordeeld

Scholen in het reguliere basisonderwijs zijn verplicht een leerling- en onderwijsvolgsysteem (lovs) te gebruiken om de leervorderingen van hun leerlingen systematisch te kunnen volgen.  

Leerlingvolgsysteem
Een leerlingvolgsysteem is een pakket van methode-onafhankelijke toetsen waarmee scholen en leerkrachten inzicht krijgen in het niveau en de groei van leerlingen op individueel en groepsniveau op diverse leergebieden. 

De Expertgroep Toetsen PO beoordeelt de methodeonafhankelijke toetsen die bij leerlingen worden afgenomen om hun leervorderingen te toetsen, deze worden veelal lovs-toetsen genoemd. Administratieve leerlingvolgsystemen (leerling administratie systeem, LAS) worden niet door de expertgroep beoordeeld.

Voor toetsaanbieders en scholen is het belangrijk dat de lovs-toetsen worden beoordeeld door de expertgroep, omdat de school alleen lovs-toetsen mag gebruiken waarvan de kwaliteit door de expertgroep als voldoende is beoordeeld. Scholen bewijzen door het gebruik van deze goedgekeurde lovs-toetsen dat zij een lovs gebruiken om de leervorderingen van hun leerlingen te volgen.
Toetsaanbieders Cito en Boom zijn reeds begonnen hun (nieuwe) toetsen ter beoordeling aan de expertgroep aan te bieden. De eerste beoordelingen zijn inmiddels gepubliceerd.

Expertgroep Toetsen PO
De Expertgroep Toetsen PO is ingesteld door de minister van OCW, op basis van het Toetsbesluit PO. De expertgroep heeft twee taken:

  1. De expertgroep adviseert de minister over de toelating van andere eindtoetsen.
  2. De expertgroep geeft een eigenstandig kwaliteitsoordeel over een tussentijdse toets of reeks van tussentijdse toetsen (de lovs toetsen). Tussentijdse toetsen die voldoen aan het kwaliteitsoordeel van de expertgroep kunnen door scholen worden gebruikt om daarmee aan hun wettelijke verplichting tot gebruik van een lovs te voldoen.

Criteria lovs-toetsen
Een leerling- en onderwijsvolgsysteem (lovs) stelt scholen in staat om de groei van kennis en vaardigheden van leerlingen in kaart te brengen. Een lovs bestaat uit twee of meer toetsen die leervorderingen meten op diverse onderdelen en leergebieden, op verschillende momenten.

Leerlingen en ouders moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit en betrouwbaarheid van de toetsen uit het lovs. Om die kwaliteit en betrouwbaarheid te waarborgen, gelden nadere voorwaarden waaraan de toetsen uit het lovs moeten voldoen. Deze voorwaarden zijn beschreven in het Toetsbesluit PO.

Voor de toetsen uit het leerling- en onderwijsvolgsysteem gelden de volgende voorwaarden :

  • zijn valide en deugdelijk genormeerd  en de toetsscore is betrouwbaar;
  • meten de kennis en vaardigheden van de leerling op het terrein van Nederlandse taal, rekenen en wiskunde en/of de emotionele en de verstandelijke ontwikkeling, de ontwikkeling van creativiteit, de ontwikkeling in het verwerven van noodzakelijke kennis en/of sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden;
  • de toetsresultaten worden zodanig opgeleverd dat ze inpasbaar zijn in het leerlingadministratiesysteem van de school, zodat de school de leervorderingen op een voor ouders begrijpelijke wijze kan presenteren;
  • er wordt een format geleverd voor een toelichting bij de leervorderingen van de leerling die (ook) voor ouders en verzorgers begrijpelijk is. 

Beoordeling
De Expertgroep rapporteert gedetailleerd over haar bevindingen. Zij vat het oordeel samen in een verzamelstaat. Hieronder worden twee voorbeelden gegeven van recent beoordeelde toetsen: Cito (Spelling 3.0 groep 6) en Boom (Schoolvaardigheidstoets Spelling).

 
Beoordeling van LOVS toets Spelling 3.0 groep 6 - Cito B.V





 Beoordeling van LOVS toets Spelling - Boom test uitgevers


















Het oordeel kan zijn 'onvoldoende' of  'voldoende'. 
Alleen in het laatste geval wordt de toets goedgekeurd en gepubliceerd.

Kijk voor meer informatie op Expertgroep Toetsen PO

maandag 15 januari 2018

Hoofdrekenen, is dat nou memoriseren en/of automatiseren?

Op Wikipedia begint de beschrijving met de volgende volzin: ‘Hoofdrekenen is het maken van berekeningen uit het hoofd, dus met gebruikmaking van de eigen hersencapaciteit en zonder bij het rekenen gebruik te maken van hulpmiddelen zoals een rekenmachine of pen en papier.'

Dat zou ik ook zeggen, maar vervolgens wordt het nogal ingewikkeld en dat niet alleen op Wikipedia … Als het gaat over de invulling van de begrippen memoriseren en automatiseren kom je op internet nogal wat verschillen tegen. Ook ik maak mij daar schuldig aan. In de TempoTest Automatiseren (2010staat namelijk de volgende omschrijving:

‘Er wordt … onderscheid gemaakt tussen automatiseren (de leerling kent alle splitsingen tot en met 20 èn de [deel]tafels van vermenigvuldiging tot en met 10 ‘uit het hoofd’) en hoofdrekenen tot 100 (de leerling kan de bewerking ‘in het hoofd’ vlot organiseren om tot de juiste uitkomst te komen; wanneer dat ‘zonder nadenken’ gaat, is daar in feite ook sprake van automatisering).’

Dat strookt niet meer helemaal met 'de grootste gemene deler' op het internet. Voor mezelf houd ik me daarom nu voorlopig aan onderstaande invulling.

Hoofdrekenen
Het lijkt mij het beste hoofdrekenen te zien als het toepassen van een combinatie van gememoriseerde en geautomatiseerde rekenkennis.

Memoriseren
Het memoriseren heeft als doel te komen tot direct beschikbare kennis. Het gaat om het uit het hoofd kennen van de antwoorden van bewerkingen, zodat de antwoorden direct als rekenfeit paraat zijn. Er wordt geen handige strategie gebruikt om achter het antwoord te komen. Het zijn rekenfeiten die gebruikt kunnen worden bij bijvoorbeeld het automatiseren of het cijferen. Het gaat hier over de hoofdbewerkingen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen) tot en met 100. 
Feitelijk gaat het daarbij volgens mij om het volgende:
  • Alle splitsingen van de getallen 1 t/m 20 uit het hoofd kunnen opsommen (van bijvoorbeeld het getal 17 horen we dan '1 en 16, 2 en 15, 3 en 14 enz.'). Maar ook wanneer we vragen '17 is 9 en ... ?' dan moet meteen de '8' klinken.
  • De tafels en deeltafels van 1 t/m 10 uit het hoofd kunnen opsommen. Maar ook wanneer we vragen '7 keer 8 is ...?' dan moet meteen '56' klinken.
Automatiseren
Het doel van automatiseren is om snel (binnen enkele seconden) het antwoord te kunnen geven op een som met behulp van, door de leerling al bekende, rekenfeiten en handige strategieën. De leerling voert een oplossingsstrategie uit die zonder nadenken uitgevoerd kan worden en die rechtstreeks naar de oplossing leidt. 
Het is een vorm van verkorting waarbij deelstappen in één keer uitgevoerd worden die in de fasen daarvoor afzonderlijk achter elkaar werden uitgevoerd. Het gaat hier in eerste instantie om de hoofdbewerkingen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen) tot 100, maar tot 1000 kan het ook. 
Feitelijk gaat het hier om een bijna eindeloze reeks van mogelijkheden, waarbij het 'handig rekenen' een grote plaats inneemt met strategieën als rijgen, splitsen, compenseren, analogie, verwisselen, omvormen, aanvullen, terugtellen, verdelen, verdubbelen/halveren en ga zo maar door. Er lijkt me zelfs ruimte voor eigen 'ontdekkingen' van de leerling.

Tot nader order ga ik voorlopig uit van bovenstaande invulling en ben voornemens een en ander aan te passen in de volgende druk van de TempoTest Automatiseren.

Informatie uit een brochure van de onderwijsinspectie