Onderwerpen

donderdag 23 februari 2012

LOVS, dit kan toch niet de bedoeling zijn

'We hebben de lovs-toetsperiode weer achter de rug. Soms lopen de onderlinge spanningen hoog op, met name als er teleurstellende resultaten zijn. In een enkel geval ben je daar als onderwijsadviseur bij betrokken. En op die momenten wordt er ook naar je gekeken. 
Het valt niet mee om een verstandig antwoord te geven, als een leerkracht met slaande deuren de vergaderruimte verlaat.' 
Het relaas van één van de onderwijsadviseurs van Onderwijs met LEV:
De lovs-resultaten van groep 6 waren niet best. Veel kinderen hadden een D-score, terwijl er ook enkele E-scores waren voor verschillende vakgebieden. De i.b.-er had opdracht gegeven om voor alle D- en E-scores een individueel handelingsplan te gaan maken. Immers, dat moest van de inspectie! Ook moesten alle lovs-resultaten diepgaand geanalyseerd worden en de analyses moesten zichtbaar gemaakt worden in heldere groepsplannen voor technisch lezen, begrijpend lezen, rekenen en spelling. Natuurlijk ook onder verwijzing naar de inspectie van het basisonderwijs. Bovendien was er haast bij, want over twee weken waren er 10-minuten gesprekken. Dan moesten de handelingsplannen ondertekend worden door de ouders.
“Weet je wel hoeveel individuele handelingsplannen mijn duo-collega en ik moeten maken? Heb je ze wel geteld?”, vroeg de dienstdoende leerkracht aan de i.b.-er. De i.b.-er had wel ongeveer een idee hoeveel het er waren. Totaal 16! Plots stoof de collega op. De tranen in de ogen. Met gesmoorde stem riep ze: “Die rotzooi zal ik in elkaar flansen, ik zal die papieren de ouders door de strot duwen en kijken hoeveel handtekeningen dat oplevert. En de volgende keer heb ik geen enkele  D- en E-score meer. Ik maak die rotbende de volgende keer zelf!” Met een knal sloeg ze de deur dicht. De i.b.-er werd lijkbleek en alle ogen waren plots op mij gericht. 
Ik weet niet meer hoe ik me hier uit heb gered. Het is immers niet het moment om allerlei dingen te zeggen. Binnen de kortste keren zit de i.b.-er (de verantwoordelijke voor de zorg) ziek thuis. Een enkele zin kan de vlam in de pan doen slaan. Iedereen weet dat die 16 individuele handelingsplannen volledige onzin zijn. Ze zijn gewoon niet uit te voeren, het zijn papieren tijgers. Iedereen beseft dat het moeilijke gesprekken met ouders worden, m.n. op het moment dat ouders moeten tekenen. We weten ook best dat het analyseren van lovs-toetsen maar geringe waarde heeft: het zijn geen beheersingstoetsen en analyse werkt frauderen in de hand. 
I.b.-ers en directies hebben elkaar wijs gemaakt dat individuele handelingsplannen verplicht zijn om de zorg voor risicoleerlingen te verantwoorden. Maar er zijn andere, geaccepteerde wegen om de zorg efficiënter en effectiever te verantwoorden. Het opstellen van één stevig plan op basis van een analyse van de zachte gegevens van een leerling. En handtekeningen: waar komt die verplichting vandaan? Of zijn er ook hiervoor andere mogelijkheden? Als er echter met de deuren wordt geslagen, is dat geen goede gelegenheid om dergelijk prikkelende vragen en opmerkingen te maken. De kans is groot dat er dan nog meer deuren uit de scharnieren vliegen. Het zou goed zijn om op een ander moment eens rustig te gaan praten over de zin en de onzin m.b.t. de zorg voor de risicoleerlingen. En over nieuwe kansen.

'En over nieuwe kansen ...', zegt de onderwijsadviseur. Welnu, die komen er! Wat hierboven wordt geschetst hoeft nu al niet (omdat het gewoon niet werkt), maar straks met de nieuwe wet, waarin een lovs wettelijk verplicht wordt, zijn er volop mogelijkheden voor scholen om een en ander volledig naar eigen inzicht (en draagkracht!) in te vullen. Er zal/kan geen inspecteur zijn, die meer wenst/voorschrijft dan de wet verplicht stelt. En wat stelt de wet verplicht? Een lovs met 'goedgekeurde'  toetsen voor rekenen en taal, maar voor de rest ...

"Gezien de functie van een leerling- en onderwijsvolgsysteem als diagnostisch hulpmiddel van de school om de onderwijspraktijk te verbeteren, laat de nu voorgestelde wettelijke verplichting veel inrichtingsvrijheid aan de scholen en hun besturen. Deze vrijheid heeft onder andere betrekking op de keuze voor een bepaald systeem, op de inrichting van dit systeem, op de momenten en wijze van toetsing van de leerlingen en op de keuze van welke tussentijdse toetsen worden gebruikt. Deze aspecten zijn én blijven voluit een zaak van de professionals in de school. Dit geldt ook voor de vrijheid van scholen om volgens de eigen pedagogisch-didactische en levensbeschouwelijk opvatting invulling te geven aan de wettelijke onderwijstaken." 

Tel uit je winst! En ... laat je niet gek maken, maar maak ook jezelf niet gek! Vertrouw eens wat meer op je eigen observatiekracht en oordeelsvermogen. Laat niet alles van die toetsen afhangen en maak er geen circus van. Zodra de wet is aangenomen, kom ik op dit blog met een suggestie voor hoe het ook kan. En dat is een stuk minder!