Onderwerpen

dinsdag 13 december 2011

Rangorde ‘beste en slechtste school’ oneerlijk

Jonge ouders in Amsterdam krijgen van de gemeente een brochure toegestuurd, waarin zij kunnen zien wat de beste en slechtste basisscholen zijn.  
De brochure moet hen helpen bij de schoolkeuze, en de scholen zelf aanzetten tot kwaliteitsverbetering. 

In deze Kwaliteitswijzer Basisonderwijs staan alle 204 Amsterdamse basisscholen, met tal van gegevens. Zoals de leerlingenaantallen, het oordeel van de onderwijsinspectie, het aandeel van achterstandsgroepen, naar welk vervolgonderwijs kinderen gaan en hoe de leerlingen scoorden op hun eindtoets en andere tests voor rekenen en taal.

Let eens op de cursief gedrukte aspecten. Dat zijn stuk voor stuk zaken, waarop de school maar heel weinig invloed heeft: de intelligentie (de aanleg) van de leerlingen is hierbij namelijk van doorslaggevend belang. Leerlingen op een school voor Praktijkonderwijs blijken minder slim dan leerlingen op een Gymnasium. Een leerling met hoge scores blijkt slimmer dan een leerling met lage scores. Hoge uitzonderingen daargelaten.

Hoe blij moet je dan zijn met zo’n brochure? Kun je daaruit afleiden welke school het beste is voor jouw kind? Ik bedoel, kun je daarmee de school kiezen die het beste bij jouw kind past, waar het zich thuis voelt en waar ze eruit halen wat erin zit? En dan bedoel ik niet alleen rekenen en taal, maar ook zaken als muziek, (creatieve) handvaardigheid, verbale en sociale vaardigheden, zelfvertrouwen en dergelijke. Ik vrees van niet. Het lijkt me dat je uit de brochure alleen kunt aflezen op welke school de slimste kinderen zitten. En dat zegt niets over de kwaliteit van het onderwijs; aan die slimheid van de leerlingen kan de school namelijk niets doen. Je ziet dat bijvoorbeeld terug in het grillige verloop van het percentage leerlingen dat naar het havo/vwo gaat. Dat kan op een school over de laatste drie jaar zomaar 14, 42 en 28 procent zijn. Was het onderwijs in het tweede jaar ineens drie keer zo goed dan in het eerste? Nee, er zaten toevallig drie keer zoveel 'meer dan gemiddeld begaafde' leerlingen in die groep ...

Ook zaken als leerlingenaantallen en het aandeel van achterstandsgroepen heeft de school niet echt in de hand. En het oordeel van de onderwijsinspectie is weer grotendeels gebaseerd op de aspecten die ik cursief drukte. M.a.w. wat zegt dit nu over de kwaliteit van het onderwijs? Het enige wat je als ouder zou kunnen doen, is de school kiezen waar de slimste kinderen zitten. Het is echter zeer de vraag of dat voor jouw kind wel de beste plek is … Denk eens aan wat dat kan doen met het zelfvertrouwen van een iets minder slim kind.

Wat doet de ‘Kwaliteitswijzer’ dan wel? Het zet scholen op een oneerlijke manier in een rangorde van beste naar slechtste. Je zult maar werken aan een school met wat minder slimme leerlingen, die daardoor onderaan het lijstje staat, terwijl je toch je stinkende best doet om op een zeer kindvriendelijke manier alles uit de leerlingen te halen wat erin zit en ze bovendien een dosis zelfvertrouwen en vaardigheden meegeeft waarmee ze zich uitstekend staande kunnen houden in de maatschappij, zodat ze uiteindelijk op een plek komen waar ze zich thuis voelen. Dat voelt niet lekker, want wat is daar nou slecht aan?