Onderwerpen

maandag 17 januari 2011

Ineens minder dyslexie …


De SchoolVaardigheidsToets Technisch Lezen is een leestoets waarbij de leerling een verhaaltje leest.
De zinnen van het verhaaltje zijn aanvankelijk heel kort en bestaan uit eenvoudige woordjes.
De zinnen worden steeds langer en bevatten steeds moeilijker woorden.

De toets duurt één minuut.

(Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Stel, je neemt bovenstaande SVT-TL af en de leerling blijkt te scoren in het (Cito) C gebied. Zou je dan –als we ons even tot het technisch lezen beperken- denken aan dyslexie? Ik niet … Ja, het is niet wat je noemt een goede lezer, maar je hebt nu eenmaal goede en minder goede lezers.
Toch schijnen er leerlingen te zijn die een dyslexieverklaring ‘op zak’ hebben en deze score (of hoger) halen. Hoe zou dat kunnen?
Nou, er wordt in ons land nogal eens getoetst met leestoetsen die bestaan uit een rij woordjes in betekenisloos verband. Als daarop in het (Cito) E gebied (de zwakste 10%) wordt gescoord, wil men nog wel eens doortoetsen met bijvoorbeeld ‘onzinwoorden’. Als ook in dat geval een soortgelijke score wordt gehaald, worden de zorgen ernstig. Want … de definitie van dyslexie is: 'een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau'. Wanneer een dergelijke leerling vervolgens het onderzoekstraject ingaat, is het verkrijgen van een dyslexieverklaring niet denkbeeldig.
Als nou eens later zou blijken dat deze leerling bij afname van de SVT-TL rond de voldoende scoort? Is dan die dyslexieverklaring terecht? Eigenlijk niet, vind ik. Want … waar gáát het in het ‘leesleven’ nu eigenlijk om? Om het lezen van rijtjes woorden in betekenisloos verband en om het lezen van ‘onzinwoorden’? Lijkt me niet, dat komt immers zelden of nooit voor.
Het gaat juist om teksten met woorden in betekenisvol verband, zoals mededelingen, instructies, verhalen, artikelen enz. Daar moet je het mee doen! En als je dat nou matig tot redelijk (en in sommige gevallen zelf beter dan dat) blijkt te kunnen?
Ik stel u voor om leerlingen met een dyslexieverklaring nog eens te toetsen met de SchoolVaardigheidsToets Technisch Lezen (Cotan OK!); het kost u één minuut ...
Het zou mij niet verbazen dat er dan ineens minder zorgen zijn …